Taşınmaz gösterme belgesi nedir, neden imzalatılır?
Gösterme belgesi zorunlu, en az iki nüsha düzenlenir ve içinde bulunması gereken beş bilgi var. Gösterme hizmeti karşılığında para istenemez; belgenin asıl işlevi komisyon hakkını korumak.
Taşınmaz gösterme belgesi, alıcıya veya kiracıya taşınmazın gösterilmesi hizmetinin yazılı kaydı. Yönetmelik bunu zorunlu tutuyor: gösterme hizmeti ancak bu belge düzenlenerek verilir. Belge en az iki nüsha düzenlenir, birer nüshası taraflarda kalır ve içinde bulunması gereken bilgiler tek tek sayılmıştır.
Dayanak: Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelik md. 19 (Resmî Gazete 5 Haziran 2018 – 30442; madde 14 Ekim 2020 – 31274 ile değişik).
Belgede bulunması zorunlu bilgiler
| Bilgi | Kim hakkında |
|---|---|
| Yetki belgesi numarası ve iletişim bilgileri | İşletme veya sözleşmeli işletme |
| Ad, soyad ve imza | Sorumlu emlak danışmanı |
| Ad, soyad, T.C. veya yabancı kimlik numarası, iletişim bilgisi ve imza | Taşınmazın gösterildiği kişi |
| Tapu kaydı bilgileri, cinsi ve adresi | Taşınmaz |
| Gösterilme amacı, gösterilme tarihi, hizmet bedeli oranı veya tutarı | İşlem |
Son satır önemli: hizmet bedeli oranı veya tutarı gösterme belgesinde de yer alıyor. Komisyonu belgede yazmayan ofis, sonradan çıkan uyuşmazlıkta dayanaksız kalır.
Her kişi ve her taşınmaz için ayrı
Belge, her bir alıcı veya kiracı için ayrı ayrı düzenlenir. Tek bir belge birden fazla taşınmaz için düzenleniyorsa, alıcı veya kiracının imzası her taşınmaz için ayrı ayrı alınır.
Pratikte en sık atlanan yer burası: üç daire gezdirilip tek imza alınıyor, sonra "ben o daireyi sizden görmedim" denince belge işe yaramıyor.
Gösterme parayla değil
Yönetmelik açık: taşınmazı gösterme hizmeti karşılığında herhangi bir bedel talep edilemez. Belgenin amacı gösterme için ücret almak değil; hangi taşınmazın kime, ne zaman ve hangi amaçla gösterildiğini kayda geçirmek.
Belgenin gerçek işlevi de burada: aynı taşınmaz için sonradan doğan komisyon hakkını kanıtlayan şey bu kayıt.
Elektronik gösterim de belgeye tabi
Madde, taşınmazın fiziksel olarak veya elektronik ortamda gösterilmesini aynı hükme bağlıyor. Video turu ya da canlı bağlantıyla yapılan gösterim de gösterme hizmetidir ve belgesi düzenlenir.
Sık yapılan üç hata
- Tek imzayla çok taşınmaz. Her taşınmaz için ayrı imza alınmadığında belge o taşınmaz bakımından dayanaksız kalır.
- Hizmet bedelini boş bırakmak. Oran veya tutar belgede zorunlu bilgilerden biri.
- Nüshayı müşteriye vermemek. Belge en az iki nüsha ve birer nüshası taraflarda kalacak şekilde düzenlenir.
Sık sorulanlar
Müşteri imzalamak istemezse? Gösterme hizmeti belgeyle verilir. İmza yoksa gösterme kaydı da yoktur; risk tamamen ofiste kalır.
Belge komisyon hakkı doğurur mu? Tek başına hayır. Hizmet bedeline, yetkilendirme sözleşmesine konu hizmetin verilmesiyle hak kazanılır (md. 20/4). Gösterme belgesi, o hizmetin verildiğini kanıtlayan kayıttır.
Kimlik numarası almak zorunlu mu? Evet, belgede bulunması gereken asgari bilgiler arasında T.C. kimlik numarası veya yabancı kimlik numarası sayılmış.
Hangi ilanın kime, ne zaman gösterildiğini danışman bazında tutmak isterseniz portföy yönetimi sayfasına bakabilirsiniz.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş değildir. Yönetmeliğin güncel hâli için mevzuat.gov.tr adresindeki resmî metni esas alın.
Ofisini Bi'Emlak'a taşı.
30 dakikalık ücretsiz demoda, ofisine özel kurulumu birlikte görelim.
Beni arayınBunları da okuyabilirsin
Emlak ofisi açmak: yetki belgesi şartları ve başvuru
Yetki belgesi için meslek odası kaydı, vergi mükellefiyeti, Seviye 5 belgesi ve sorumlu emlak danışmanında aranan altı şart. Muafiyet hâlleri ve başvurunun nereden yapıldığı.
Emlak komisyonu yasal olarak yüzde kaç, kim öder?
Alım satımda hizmet bedeli KDV hariç satış bedelinin yüzde 4'ünü aşamaz, kiralamada bir aylık kirayı geçemez. Oranın yasal dayanağı, tarafların payı ve sık yapılan hatalar.